Χάρη στη σιδηροδρομική του σύνδεση, το La Bastide-Puylaurent παραμένει για εμάς το ιδανικό σημείο εκκίνησης και επιστροφής στη βορειοανατολική Λοζέρ, ακριβώς στα σύνορα με την Αρντές. Αυτό το θέρετρο, χτισμένο στις όχθες του ποταμού Allier, βρίσκεται μόλις 3 χλμ. από το αβαείο της Notre-Dame-des-Neiges. Αποτελεί σταυροδρόμι πολλών μεγάλων πεζοπορικών διαδρομών (GR): το GR®70 (Μονοπάτι του Stevenson), το GR®700 (Voie Régordane), το GR®7 και το GR®72.
Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη χάρη στα απευθείας τρένα από το Παρίσι μέσω Clermont-Ferrand, και από τη Μασσαλία μέσω Nîmes με το διάσημο τρένο "Le Cévenol". Από το χωριό La Bastide-Puylaurent, θα κατευθυνθούμε ακριβώς νότια ακολουθώντας τον δρόμο των Arvernes, πιο γνωστό ως Voie Régordane ή δρόμο του Αγίου Αιγιδίου, που εδώ ταυτίζεται με το GR®72.
Στη διαδρομή μας ανακαλύπτουμε την "Παλέτα του Γκαργκάντουα", μια τεράστια πέτρα που, σύμφωνα με τον θρύλο, έριξε ο διάσημος γίγαντας κοντά στο χωριό Le Thort. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την επιβλητική πλάκα κάλυψης ενός ντόλμεν. Όσο για το όνομα της Voie Régordane, το "reg" σημαίνει ποταμός και το "ourdan" γραμμή ή δρόμος. Ωστόσο, χρειάστηκαν αρκετοί αιώνες προτού η ονομασία "Régordane" επικρατήσει γενικά για αυτήν την αρχαία οδό που συνέδεε το Languedoc με την Ωβέρνη.
Ο ουρανός γίνεται πιο πλατύς, το τοπίο απλώνεται ως εκεί που φτάνει το μάτι και τα χρώματα γίνονται πιο καθαρά. Στα ανατολικά υψώνονται οι κορυφές του Vivarais, ενώ στα δυτικά απλώνονται τα υψίπεδα του όρους Lozère και οι πλαγιές του Goulet. Είναι ένας τόπος αντιθέσεων: το λαμπερό κίτρινο από τα σπάρτα σμίγει με το απαλό μωβ από τα ρείκια. Σύντομα διακρίνεται στον ορίζοντα το La Garde-Guérin, με τα επιβλητικά του τείχη και τον πύργο του να ορθώνονται περήφανα στη μέση αυτού του άγριου τοπίου...
Το La Garde-Guérin, ένα μικρό οχυρωμένο χωριό σκαρφαλωμένο στον χέρσο τόπο, στέκεται αγέρωχο στην απεραντοσύνη του οροπεδίου. Στην είσοδο αυτού του μεσαιωνικού οικισμού, ένας απλός πέτρινος σταυρός που αγναντεύει το απέραντο πανόραμα καλωσορίζει τον ταξιδιώτη.
Σε ένα έγγραφο γραμμένο τον 12ο αιώνα σε ύστερη λατινική, αναφέρεται το "castrum quod vocatur la Garda", δηλαδή το φρούριο που ονομάζεται La Garde. Δεν είναι ακριβώς γνωστό πότε το όνομα Guérin προστέθηκε στο όνομα La Garde. Θεωρείται γενικά ότι οι άρχοντες που εγκαταστάθηκαν εκεί γύρω στον 12ο αιώνα έφεραν αυτό το όνομα. Το "Guérin" είναι εξάλλου ένα πολύ κοινό επώνυμο στις τρεις βαρονίες του Randon, του Apcher και του Tournel.
Η ύπαρξη των Guérin πιστοποιείται σε ένα παραχωρητήριο έγγραφο προς το αβαείο της Gellone (το σημερινό Saint-Guilhem-le-Désert) το οποίο χρονολογείται το 1054. Ήταν ένας Guérin από το Tournel που ανέλαβε αυτό το κάστρο και έγινε ο φεουδάρχης του. Η οικογένεια Tournel ήταν, πράγματι, γερά ριζωμένη στο Villefort και κατείχε εκτάσεις στο La Garde.
Οι άρχοντες του Tournel ήταν οι κυρίαρχοι του όρους Lozère και ενός τμήματος του οροπεδίου (causse) του Sauveterre. Διατηρούσαν φρουρές σε αρκετά στρατηγικά σημεία και γρήγορα έστρεψαν όλη τους την προσοχή σε αυτή τη μοναδική οδό διείσδυσης που ένωνε τη Νότια Γαλλία με το Κεντρικό Ορεινό Όγκο (Massif Central). Εκείνη την εποχή, οι ταξιδιώτες απέφευγαν τις όχθες του Ροδανού (Rhône), καθώς ανέκαθεν αποτελούσε ένα αυστηρά φρουρούμενο σύνορο.
Ο ψηλός τετράγωνος πύργος είναι το τελευταίο απομεινάρι του φεουδαλικού κάστρου που δέσποζε στο χωριό και στα εντυπωσιακά φαράγγια του Chassezac. Ο δρόμος των Arvernes, οριοθετημένος με ογκόλιθους γρανίτη, περνάει ακριβώς από τους πρόποδες του La Garde-Guérin. Ήδη από τον 11ο αιώνα, το χωριό αναδεικνύεται ως στρατηγικό σημείο όπου οι ιππότες "pariers" —ισότιμοι σε δικαιώματα και υποχρεώσεις— μοιράζονταν τη διοίκηση (châtellenie) και τα έσοδα από τα διόδια της αρχαίας Voie Régordane.
Το 1965, το La Garde-Guérin ήταν ένα σχεδόν εγκαταλελειμμένο χωριό, όπου μόνο ελάχιστοι αγρότες πάλευαν να επιβιώσουν. Υπήρχε όμως εκεί μια εξαιρετικά πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά που έπρεπε να διασωθεί. Ήταν απολύτως εφικτό να αναστηλωθεί αυτό το μοναδικό χωριό και να δημιουργηθεί ξανά ένα οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο ζωής. Χάρη στην παρέμβαση της Διεύθυνσης Αρχιτεκτονικής στο Παρίσι, το La Garde-Guérin επιλέχθηκε ως πρότυπο χωριό (village pilote) και έλαβε σημαντικές επιχορηγήσεις για την αποκατάστασή του.
Η πιο όμορφη εικόνα του La Garde-Guérin είναι αναμφίβολα αυτή που έχει κανείς από το Château du Roure. "Όλα είναι πανέμορφα σε αυτόν τον απέραντο χέρσο τόπο που αποκαλύπτει τα γαλάζια βουνά"... Ένα πραγματικό "κάστρο της ψυχής ή εσωτερικό κάστρο", για να δανειστούμε τα λόγια της Αγίας Τερέζας της Άβιλα.
Σε ευθεία γραμμή, το Château du Roure βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το La Garde-Guérin. Τους χωρίζουν όμως τα βαθιά, απόκρημνα και θεαματικά φαράγγια του Chassezac, του οποίου η ελικοειδής κοίτη κατευθύνεται προς την περιοχή της Ardèche.
Η περιοχή προσφέρει πολλές δυνατότητες για κυκλικές πεζοπορίες, κολύμπι, canyoning και αναρρίχηση. Παραπόταμος του Ardèche, ο Chassezac σκάβει ιλυγγιώδη φαράγγια από γρανίτη (με βάθος έως 400 μέτρα) κάτω από το μεσαιωνικό χωριό La Garde-Guérin, στην καρδιά του Εθνικού Πάρκου των Σεβέν (Cévennes), 35 χλμ. ανατολικά της Mende και 40 χλμ. δυτικά-νοτιοδυτικά του Aubenas.
Το Villefort αποτελεί ένα σημαντικό κεφαλοχώρι από τον Μεσαίωνα. Βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Lozère, σε υψόμετρο 580 μέτρων, στη στενή κοιλάδα της Devèze. Τον 17ο αιώνα, το Villefort περιβαλλόταν ακόμη από τείχη, προστατευτικές τάφρους και οχυρωμένες πύλες. Ανάμεσά τους, η πύλη Portalet στα βόρεια και η πύλη Clédon στα νότια, η οποία άνοιγε τον δρόμο προς τις Σεβέν.
Το χωριό διασχιζόταν κάποτε από τη μια άκρη στην άλλη από τον δρόμο της Régordane. Έχει διατηρήσει τη συνοικία του που ονομάζεται "Castel-Vieil", με τα παλιά σπίτια, τα παράθυρα του 14ου και 16ου αιώνα, τη γέφυρα του Αγίου Ιωάννη (Saint-Jean) του 14ου αιώνα, και τόσα άλλα ίχνη περασμένων εποχών. Σήμερα, η πόλη προσφέρει μια πολύ γαλήνια εικόνα, ίσως και κάπως νυσταγμένη εκτός της καλοκαιρινής σεζόν.
Ο παλιός κεντρικός δρόμος του Villefort μαρτυρά τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική, η οποία δικαίως ονομάζεται "régordane". Αν και ανήκε στην επισκοπή του Uzès μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση, η ιστορία του Villefort ήταν πάντα άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτήν του Gévaudan. Ο Froidour, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Colbert, ήρθε να επιθεωρήσει τον δρόμο της Régordane το 1668. Τα γραπτά του τονίζουν ότι το Villefort κατείχε μια νευραλγική θέση, όντας στρατηγικά τοποθετημένο ανάμεσα στις πόλεις Alès και Langogne.
Το μονοπάτι GR®68 συνδέει το Villefort με το Le Bleymard. Αυτό το παλιό μονοπάτι για τα μουλάρια (chemin muletier) επέτρεπε άλλοτε την πρόσβαση από το Villefort στη Mende, την πρωτεύουσα του Gévaudan. Με την έξοδο από το Villefort, το μονοπάτι μπαίνει στα εδάφη του Gévaudan. Σκαρφαλώνοντας στις πλαγιές του όρους Lozère, διασχίζει μια σειρά από γραφικούς οικισμούς: το Bergognon, το Pomaret και πολλούς άλλους, προτού καταλήξει τελικά στο Cubières.
Στο Cubières, ο ποταμός Altier —που πηγάζει στο όρος Lozère σε υψόμετρο 1.639 μέτρων— έρχεται να φουσκώσει τα νερά του Chassezac στα 350 μέτρα, αφού πρώτα διαγράψει πολλούς μαιάνδρους. Φωλιασμένο στις πλαγιές του όρους Lozère, το Cubières ζει μια ήρεμη ζωή, ακολουθώντας τον ρυθμό των κοιλάδων του.
Η μικρή αγροτική κληρονομιά είναι ακόμη πολύ παρούσα, όπως φαίνεται από τον ειδικό κλωβό πεταλώματος, που στα οξιτανικά ονομάζεται "ferradou". Αυτός ο έξυπνος μηχανισμός χρησιμοποιούνταν για το πετάλωμα βοδιών και αγελάδων. Πεταλώνανε συστηματικά ένα ζευγάρι βοοειδών που είχαν συνηθίσει να εργάζονται μαζί, είτε για τη μεταφορά ξυλείας στο δάσος είτε για διάφορες βαριές αγροτικές εργασίες. Πρόκειται για μια συγκινητική μαρτυρία μιας αγροτικής εποχής που ήταν ακόμη ελάχιστα εκμηχανισμένη.
Στους πρόποδες του όρους Lozère, η βλάστηση οργιάζει: φυλλοβόλες δρυς, φτελιές, φλαμουριές... Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι η μεσογειακή αριά (chêne vert) δεν φύτρωνε στο παρελθόν τόσο κοντά στο όρος Lozère όσο σήμερα, λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Η ανθρώπινη κατοίκηση οδήγησε στη σταδιακή αποψίλωση των Σεβέν ήδη από την Εποχή του Σιδήρου, και λίγο αργότερα στις πλαγιές του δικού μας όρους Lozère. Στις αρχές της χρονολογίας μας, οι ντόπιοι πληθυσμοί έχασαν μικρά χάλκινα νομίσματα, τα λεγόμενα νομίσματα των Αρβερνών (monnaies arvernes), πάνω στα οποία οι αρχαιολόγοι και οι μελετητές καταφέρνουν σήμερα να ανασυνθέσουν τα ονόματα ή τα μονογράμματα Γαλατών αρχηγών, όπως ο Epaenactus...
Στον ορεινό όγκο του όρους Lozère, η παραδοσιακή αρχιτεκτονική είναι βαθιά δεμένη με τη γη, εντασσόμενη αρμονικά στα μεγαλειώδη τοπία και τους σιωπηλούς οικισμούς.
Το πέτρινο σώμα της καμινάδας είναι χαρακτηριστικό: σκεπασμένο με ένα καπέλο από πλάκες σχιστόλιθου (lauzes) που στηρίζεται σε 4 ή 6 κολωνάκια, φέρει και το ίδιο στην κορυφή του μια βαριά πέτρα για να αντέχει τις επιθέσεις του ανέμου. Αυτά τα αρχιτεκτονικά στοιχεία δένουν με τις αντανακλάσεις των παλιών στεγών που έχουν φθαρεί από τα βρύα. Το κεφαλοχώρι του Le Bleymard εγκαταστάθηκε με την πάροδο του χρόνου σε αυτή την κοιλάδα, ελέγχοντας την πρόσβαση σε αυτήν.
Το Le Bleymard απλώνεται κατά μήκος του ρέματος Combe Sourde. Είναι ένα από εκείνα τα παρθένα μέρη όπου ο άνθρωπος, στην ολοένα αυξανόμενη αναζήτησή του για ξεκούραση και ηρεμία, θα βρει τις απλές και αυθεντικές χαρές που του προσφέρει απλόχερα η φύση.
«Από το Le Bleymard, το απόγευμα, αν και ήταν ήδη αργά, ξεκίνησα για να κατακτήσω μια γωνιά της Λοζέρ. Ένας πετρώδης καρόδρομος, κακώς οριοθετημένος, καθοδηγούσε την πορεία μου. Συνάντησα τουλάχιστον μισή ντουζίνα κάρα που τα έσερναν βόδια και κατέβαιναν από τα δάση, το καθένα φορτωμένο με ένα ολόκληρο πεύκο για τη χειμερινή θέρμανση.» (Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, Ταξίδι με έναν γάιδαρο στις Σεβέν).
Αφήνοντας το Le Bleymard, ένα παλιό μεταλλευτικό χωριό του οποίου ελάχιστα ορατά ίχνη απομένουν σήμερα, θα ανηφορίσετε μέσα από ένα φιδογυριστό μονοπάτι το πυκνό δάσος του Goulet, για να φτάσετε τελικά στον οικισμό Bonnetès και τον ζεστό ξενώνα της Nathalie, το L'Escoutal.
«Μπροστά μου ανοίχτηκε μια ρηχή κοιλάδα και, στο βάθος, η οροσειρά του Lozère, εν μέρει δασωμένη, με πλαγιές αρκετά δύσβατες, γενικά όμως με μια μορφολογία ξερή και θλιβερή. Σχεδόν καμία ένδειξη καλλιέργειας.
Ωστόσο, στα περίχωρα του Le Bleymard, ο δρόμος που ερχόταν από το Villefort μέσω του Altier προς το Bagnols-les-Bains και τη Mende διέσχιζε μια σειρά από λιβάδια φυτεμένα με ψηλές λεύκες και παντού αντηχούσαν τα κουδούνια των προβάτων και των κοπαδιών... Αν η βραδιά είναι όμορφη και γλυκιά, δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο στη ζωή από το να ρεμβάζεις μπροστά στην πόρτα του Πανδοχείου...» (Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον).
Κοντά στο Belvezet, το τοπίο ανοίγεται μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι σε μια διαδοχή από οροσειρές και κυματιστούς λόφους... «Αν ανεβείς σε ένα ύψωμα, είναι μόνο για να δεις νέες γραμμές από πιο μακρινές κορυφές... Και τότε, πρέπει να αναρωτηθείς αν, στο τέλος της ημέρας, δεν θα ήταν καλύτερα να κάθεσαι στο σπίτι σου δίπλα στο τζάκι και να είσαι ευτυχισμένος με τις σκέψεις σου...» (Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον).
Το ταξίδι τελειώνει στον γραφικό σταθμό του Belvezet, στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Mende με το La Bastide-Puylaurent, περνώντας από το Allenc, το Belvezet και το Chasseradès. Αυτή η γραμμή συχνά μπλοκάρεται από χιονοστιβάδες τον χειμώνα, γεγονός που επέβαλε την κατασκευή προστατευτικών τούνελ για την ασφάλεια των τρένων. Είναι ένα εξαιρετικό μέσο μεταφοράς, οικονομικό, πολύ ευχάριστο και πραγματικά μοναδικό στη Γαλλία. Είναι επίσης δυνατόν να επιβιβαστείτε στο τρένο με το ποδήλατό σας. Προσοχή όμως: για να σταματήσει το τρένο, είναι απαραίτητο να δηλώσετε την παρουσία σας στην αποβάθρα του σταθμού κάνοντας ένα μεγάλο νόημα με το χέρι στον οδηγό. από τον κ. Pasquier
