Rond 1912: De heer Nodet, architect van de Historische Monumenten in Montpellier, ontdekt La Garde-Guérin. Vol bewondering stuurt hij het eerste officiële rapport naar de Administratie van Schone Kunsten in Parijs: hij beschrijft er een uitzonderlijk versterkt dorp dat het verdient om gerestaureerd te worden.
30 november 1929: Het decreet waarmee het gehele dorp La Garde-Guérin als schilderachtig landschap, en de donjon, het kasteel en de Saint-Michelkerk als historische monumenten worden geclassificeerd, wordt officieel gepubliceerd.
In 1935: De directie van de Schone Kunsten begint met grote reparatiewerkzaamheden aan de kerk en het kasteel. Bij de restauratie van de kerk worden in de crypte, onder het koor, botten gevonden — misschien wel de overblijfselen van adellijke consuls van La Garde. Pastoor Négron besluit vervolgens om deze met respect te laten overbrengen naar de begraafplaats van de parochie.
In 1965: René Schmitt, architect van de Bâtiments de France in Lozère, is diep bezorgd over de staat van verval en de ontvolking van het dorp. Hij besluit zijn ministerie te waarschuwen en stuurt een gedetailleerd rapport naar de Directie voor Architectuur in Parijs. In oktober nodigt hij een tiental prominenten uit het departement (lokale volksvertegenwoordigers, vertegenwoordigers van de overheid, enz.) uit voor een vergadering in Villefort op 14 november 1965. Na dit beslissende overleg wordt besloten om de Vereniging voor het Behoud van La Garde-Guérin (Association de Sauvegarde de La Garde-Guérin) op te richten.
In 1970: In het kader van de "101 maatregelen voor het milieu" die door de toenmalige regering zijn aangenomen, wordt La Garde-Guérin aangewezen als proefdorp. Onder impuls van Michel Denieul, Directeur Architectuur, die persoonlijk ter plaatse komt, worden de restauratie en de opwaardering van het dorp georganiseerd dankzij de gezamenlijke financiële steun van drie ministeries: Cultuur, Landbouw en Infrastructuur. Ook andere instanties, zoals de E.D.F., de P.T.T., de S.A.F.E.R. en de intercommunale bond, dragen bij binnen hun eigen vakgebied.
De Vereniging voor het Behoud van La Garde-Guérin, officieel opgericht op 18 mei 1967, had vanaf het begin een toekomstgerichte studie uitgevoerd naar de architectonische en economische toekomst van het dorp (kadastrale inventarisatie, ontmoetingen met eigenaren, voorlichtingsbijeenkomsten, marktonderzoek voor een toekomstige herberg, enz.). Zo bood zij onschatbare steun aan de heer Schmitt, die belast was met de coördinatie van het financieringsplan en de leiding over de werkzaamheden. Deze uiteenlopende werkzaamheden waren erop gericht de strikte bescherming van het architectonisch erfgoed te combineren met de economische en toeristische ontwikkeling van de locatie.
Op architectonisch vlak:
- Vrijmaken en restaureren van een groot deel van de vestingmuren.
- Volledige vernieuwing van de daken.
- Traditionele bestrating van de steegjes.
- Ondergronds aanleggen van de netwerken (elektriciteit, telefoon, televisie) naar elk huis, waardoor de authenticiteit en het middeleeuwse karakter van het dorp behouden konden blijven.
- Ook de kerk ondergaat een zorgvuldige restauratie, zowel op architectonisch als op cultureel vlak: verwijdering van de buitentrap en van de 19e-eeuwse tribune, inspectie van het dak, demontage van het marmeren altaar (verplaatst naar de crypte) en installatie van een nieuw altaar.
Op economisch vlak:
Het behoud van de historische pastorale functie van de locatie werd gewaarborgd door:
- De bouw van een schaapskooi buiten het dorp, perfect geïntegreerd in het landschap.
- De uitbreiding van het waterleidingnetwerk.
- Het behoud van de oude giergoot, die nu ondergronds is aangelegd.
Op toeristisch vlak:
Het huis Pansier is omgebouwd tot hotel-herberg, waardoor een echt activiteitencentrum in het hart van het dorp is ontstaan. Daarnaast huisvest de pastorie sinds 1969 de vereniging van de "Pariers de La Garde", die Parijse scholieren en studenten samenbrengt die hier tijdens hun vakanties verblijven, vergezeld door hun aalmoezenier, pater Alain de La Morandais. Deze jongeren nemen actief deel aan de inrichtingswerkzaamheden van de pastorie, evenals aan de archeologische opgravingen en de restauratie van de ondergrondse zalen van het kasteel. Tien jaar lang hebben zij ook gezorgd voor een warm onthaal van de bezoekers en tegelijkertijd een rijk liturgisch en cultureel programma aangeboden.
In 1979: Aangezien haar oorspronkelijke missie grotendeels was volbracht, wordt de Vereniging voor het Behoud van La Garde-Guérin ontbonden. De bestuurders spreken echter de sterke wens uit dat de dorpsbewoners de fakkel overnemen om deze dynamiek voort te zetten.
November 1981: Oprichting van de vereniging G.A.R.D.E. (Groepering voor Verbetering, Vernieuwing, Ontwikkeling en Onderhoud van La Garde-Guérin). Deze publiceert verschillende referentiebrochures gewijd aan de lokale geschiedenis en draagt in de loop der jaren bij aan de financiering van diverse verbeteringswerken, waaronder:
- De restauratie van een glas-in-loodraam van de kerk.
- Financiële bijdrage voor de aanschaf van nieuwe kerkbanken.
- De plaatsing van openbare bankjes in het dorp.
- De installatie van onopvallende veiligheidshekken voor de toegang tot de donjon.
- De plaatsing van met hout beklede afvalbakken om de esthetiek van de locatie te respecteren.
- De aanschaf van brandslangen.
- De regelmatige schoonmaak van het dorp (gezamenlijk onkruid wieden aan het begin van de zomer).
- De bloemenversiering van de steegjes tijdens het zomerseizoen (het planten van rozenstruiken bij de toren en het plaatsen van bloempotten).
- De financiering van bepaalde zomerevenementen.
Sinds 1983: Alain Laurans, documentalist bij de archieven van Mende, voert belangrijke proefopgravingen uit in het herenhuis van het kasteel. Deze nauwgezette werkzaamheden hebben geleid tot het vrijmaken van de opvullingen (daterend van de 17e tot de 20e eeuw), de analyse van de vernietigingslaag die de laatste sporen van de grote brand van 1722 onthulde, evenals de restauratie van de tussenmuur en de ringmuur.
In 1988: In overleg met de heer Verrot, architect van de Bâtiments de France in Mende, en de burgemeester van Prévenchères, besluit de vereniging G.A.R.D.E. om een meerjarenprogramma te starten voor de restauratie en de bescherming van het architectonische en natuurlijke erfgoed van La Garde-Guérin. Deze grootschalige operaties worden medegefinancierd door de Bâtiments de France, de gemeente Prévenchères, de vereniging G.A.R.D.E. (voor de eerste bouwfase), de Departementsraad en de Regio.
Zomer 1989: Dichting en dringende reparatie van de noordelijke bres in de vestingmuur, die dreigde in te storten. Tegelijkertijd financieren de Bâtiments de France en de gemeente Prévenchères het herstel van de dakconstructie van de pastorie en de traditionele dakbedekking met leisteen (lauzes). Ze ondersteunen ook de werkzaamheden die tussen de herfst van 1989 en het voorjaar van 1990 in de oude dorpsschool zijn uitgevoerd: de inrichting van een mooie multifunctionele ruimte op de begane grond voor de bewoners, en de creatie van een gastvrije wandelherberg (gîte d'étape) op de bovenverdiepingen.
Zomer 1990: Zorgvuldige restauratie van de vestingmuur aan de rechterkant van de hoofdingang van het dorp, over een indrukwekkende lengte van 50 meter.
Winter 1990-1991: Herstel van de binnenbekleding van de noordelijke vestingmuur. Deze eerste twee bouwfasen hebben het mogelijk gemaakt het meest beschadigde deel van de vesting te redden en de continuïteit aan de kant van het dorp te herstellen. Nieuwe ingrepen, die steeds het behoud van erfgoed combineren met het algemeen nut, staan al op de planning.
Indicatieve bibliografie:
- De verschillende themabrochures uitgegeven door de vereniging G.A.R.D.E.
- Histoire de Villefort et de son canton, Alain Laurans, Jean-Louis Maurin, 1990, Ed. Syndicat d'Initiative Cantonal de Villefort.
- Le chemin de Régordane, Marcel Girault, 1988, Ed. Lacour/Colporteur, Nîmes.
- Ce tant rude Gévaudan (Deel I en II), Félix Buffière, 1985, Ed. Société des Lettres, Sciences et Arts de la Lozère.
- Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, A. Dauzat, Ch. Rostaing, 1984.
- Images du patrimoine. Canton de Villefort, 1989, Ministère de la Culture et de la Communication, Inventaire général des monuments et des richesses artistiques de la France, Regio Languedoc-Roussillon.
- Les statuts de la Communauté des Seigneurs Pariers de La Garde-Guérin en Gévaudan (1238-1313), Ch. Porée, 1907, Uittreksel uit de Bibliothèque de l'École des chartes, Parijs.
- Routes Romanes. La Garde de Dieu, Ed. Zodiaque, 1986.
- Le château dans la France médiévale, Gabriel Fournier, 1978, Ed. Aubier.
- Le Moyen-Âge, Georges Duby, Histoire de France, Hachette.
- La civilisation de l'Occident médiéval, Jacques Le Goff.
Wij willen onze oprechte dank uitspreken aan pastoor Pierre Peyre, conservator van het museum van Mende, en aan pastoor Jean Roux, priester van Vialas. Beiden zijn gepassioneerd door de regionale geschiedenis en hebben ons waardevolle en verhelderende hulp geboden bij het samenstellen van deze brochure.
De vereniging G.A.R.D.E. brengt mensen van goede wil samen, of ze nu bewoners zijn of gewoon liefhebbers van dit dorp. In nauwe samenwerking met de Bâtiments de France en de lokale en regionale gekozenen dragen zij al meerdere jaren dit grote restauratie- en onderhoudsprogramma. Deze pagina is bedoeld om de rijke geschiedenis van La Garde-Guérin bekend te maken, en tegelijkertijd de vereniging in staat te stellen te blijven bijdragen aan de financiering van toekomstige werkzaamheden. Als u onze actie wilt steunen en regelmatig op de hoogte wilt worden gehouden van onze activiteiten, aarzel dan niet om uw lidmaatschapsaanvraag te sturen naar het volgende adres: **Association G.A.R.D.E, La Garde-Guérin, 48800 Villefort.**