De familie Maurin van Le Mas had onze accommodatie voorbereid, een volledig vervallen hut waar een voorouderlijke schoenmaker generaties snotneuzen van schoenen moet hebben voorzien, zo klein waren de maten van de paren die waren achtergelaten in het stof van de slecht verlichte schuur. Ja, jullie waren er allemaal om de vrolijke gele en rode Micheline-trein op te wachten waarmee wij, de "Parijzenaars met kalfskoppen", veel te laat arriveerden.
Van het ene jaar op het andere waren jullie met dezelfde trouw op onze afspraak aanwezig: Gérard Mangin, Lorette en Martine, wiens vader, de kapper, ons een "gecorrigeerd" militair zomerkapsel aanmat; de broers Gazeilles en de meisjes Benoit, Lili, Danièle en andere jongeren uit Nîmes van de kazerne; onze kameraad Poulou Morel uit Bessèges en zijn vereerde grootvader met zijn rokende pijpen; Casanova, de altijd gewonde Marseljaan; de altijd lachende Annie Brochet; Annie en Nadine Exbalin en hun neven, de broers Cali uit La Grand-Combe; en... Jean' Oublie... En jij, Christiane Vincent, mijn toenmalige grote zus, weet je dat ik nog steeds een foto bewaar die onze kikkersafari's vereeuwigt? Arme amfibieën! We stonden daar in onze laarzen, met een hemd en een groot geruit schort aan de rand van de beek, met onze glibberige prooien in de handen. Herinner je je nog, het was die beek die door de weiden van La Parro stroomde om weer kristalhelder in de twee wasplaatsen uit te monden, waar de roddels van het dorp werden verteld. Omdat de beek te veel had gehoord van de dorpsroddelaars, verdwaalde hij uiteindelijk, bedorven, onder de brug in de ondoordringbare brandnetels. Hij kreeg toen de naam Balat, een stinkend beekje waarbij we onze afdaling op handen en voeten moesten afremmen wanneer we op volle snelheid van de werkplaats van vader Montil naar het huis van vader Saint-Jean renden.
Herinner je je ook die avonden na het diner toen we je grootvader Vincent gingen inzepen en scheren? Ondergedompeld in wit schuim tot aan zijn ogen, leende hij zijn lachende gezicht voor de denkbeeldige mesjes van onze kartonnen scheermessen. Ik heb deze verzameling onvergetelijke beelden en smaken in mijn geheugen bewaard: het plukken van arnica wat ons een muntstuk van de boswachter opleverde; de buiken vol wilde kersen in de weiden van Mirandol aan de rand van de Chassezac; de smaak van eekhoorntjesbrood geplukt in de geheime "boletières" van de alomtegenwoordige bossen: Mercoire, de hellingen van de Allier, Moure de la Gardille, Chabalerey... de licht zurige zoetheid van de bosbessen en de frambozen waarvan de gelei de lekkernij van onze vieruurtjes was.
Op het zomerprogramma was de wandeling die de ouderen organiseerden onder de deskundige leiding van de heer Esposito en zijn zoon een echte klassieker geworden: een ware pelgrimstocht naar de Coucoulut door de berg Goulet te beklimmen, waar het hoogtepunt was om wilde artisjokken te plukken en het hart ervan bij thuiskomst te veroveren. Er ging geen dag voorbij zonder dat ons team een geïmproviseerde wandeling maakte in de pittoreske geografie van onze vakantiebestemming.
Net buiten het dorp bood het bos van de pastoor ons een uitgestrekt ontmoetingsterrein voor onze memorabele voetbal- en rugbywedstrijden. Paradoxaal genoeg was het in dit gezegende bos van de pastoor dat we het vaakst onze polsen verstuikten en onze armen braken! Iets verderop, voorbij de begraafplaats, openden zich de dennenbossen van Galtier, waar de kletsende moeders zich bij de spoorwegwachteres en haar twee dochters voegden voor lange middagen van... geklets. De goede sfeer was altijd aanwezig tijdens onze wandelingen: in Prat-Claux, Chabalier, Mas Méjean, bij de bronnen van de Allier, in de kloven van de Chassezac. Ik zou bijna de beroemde omgevallen boom vergeten die over de rivier lag en over deze kloven hing: we hadden hem de "zwarte panter" gedoopt! Het was het piratenschip waarop onze verbeelding voer, waarvan we de stam moesten oversteken zonder ons evenwicht te verliezen om onze matrozenstrepen te verdienen!
Een andere zomerklassieker was de pelgrimstocht naar Notre-Dame-des-Neiges in Saint-Laurent-les-Bains nabij La Bastide-Puylaurent, vroom gewijd aan de "sneeuwbloem" (fleur des neiges), een mousserende wijn met verrukkelijke eigenschappen die zorgde voor een lichte roes en, bij wederzijdse affiniteit, de toenadering tot een zielsverwante vergemakkelijkte – een onweerstaanbare aantrekkingskracht van wezens onder het welwillende oog van een God die op deze plek door trappistenmonniken werd gediend.
Discreter en productiever waren onze vispartijen op elritsen in de weiden van Le Mas, of onze wrede jachten in de dennenbossen, gewapend met katapulten waarvan de vervaardiging een belangrijk deel van onze vrije tijd in beslag nam. Gingen we zelfs niet zover om gebruikte binnenbanden van tractoren te stelen om onze elastieken te snijden, die stevig werden vastgebonden aan een in de oven uitgeharde en gebogen hazelaartak?
Chasseradès, en zijn altijd goedgeluimde bewoners: meneer Bonnet, de boswachter met zijn lichtgrijze ogen die als twee knikkers rolden in een goedaardig gezicht, en zijn twee dochters en twee zonen; Audegade de postbode met Toto en Zèze... en de nabijgelegen boerderij van de familie Reboul met René, hun koeherder; Pierre en Jean Poudevigne, de slager en de hotelier, en Maryse in het café; de tabaksverkoopster en Alain, haar neef uit Saint-Gilles; pastoor Michel en zijn huishoudster... Jean en Michel, de broers Ilpides, en hun ouders Maria en Gaston; vader Saint-Jean, de petanquekampioen; vader Boisset van het casino met zijn lichtgelakte houten bestelwagen, die zo vriendelijk was om onze koffers bij aankomst en vertrek te vervoeren, en zijn vrouw de onderwijzeres; Barère, de postbode; Montil de smid; de broers Teyssonier en hun gespierde stieren; Sabatier, de sterke man, gehouwen uit de rotsen en met millimeterkort haar, en zijn vrouw Henriette, onze zo charmante buurvrouw, en hun zoon en dochter.
Vanaf half juli kwamen de smalle straatjes tot leven met het zingende accent van de zomergasten, die voornamelijk uit het land van de krekels kwamen, en de zomer werd steeds warmer. Wat een drukte, wat een kleuren, wat een voorbereidingen in aanloop naar het beroemde bal van 15 augustus! Op het plein in de schaduw van de lindebomen dansten de elegante paren walsen en paso dobles, waarbij ze in de gratie van hun figuren af en toe lichte stoffen onder de wervelende jurken onthulden. Meer rustiek, verscheen onverwachts de onvermijdelijke Auvergne-bourrée met zijn hectische stappen die telkens de dansvloer dreigden te breken: "Per ben lou dansa, vive les Auvergnats!"
Het bingospel bracht een pauze in deze hectische animatie en markeerde een groot moment van concentratie tot de overwinningskreet "Quine!" klonk voor de winnaar van het gevogelte of de hoofdprijs van wijnflessen. Daarna kon de mousserende wijn weer vloeien en royaal de gouden, met snoepjes versierde fougasses vergezellen, die met smaak werden verorberd, voordat de traditionele petanquewedstrijd begon. Georganiseerd door Francis Challier en zijn assistenten, verzamelde dit sportieve evenement in doubletten en tripletten alle zomergasten die het dorp telde: goede of slechte spelers, beginners of experts in plaatsen en schieten. Gedurende levendige partijen verplaatsten de spelers zich van de ene naar de andere plek in het dorp om nieuwe tegenstanders het hoofd te bieden, tot de finale die werd gespeeld op het grote plein in het licht van bouwlampen en in een stilte die de grootste competities waardig was. Onder de schutters die rivaliseerden in behendigheid, stonden de namen van Exbalin en Saint-Jean elk jaar op de erelijst van kampioenen.
Het evenement had ook zijn commentatoren, en onder de meest welbespraakten blonk Fernand Claveroli uit met zijn vlotte babbel. Deze grote verhalenverteller, de ster van de vriendenavonden en een puur product van de Canebière, werd door iedereen erkend als een meester van de "galéjade" (overdrijving) en woordspelingen: "Zeg pecquelet (kleintje), koopt je moeder je korte broeken bij Renault? — Nee meneer, maar hoezo?" En Fernand herhaalde voor de zoveelste keer al grappend: "Nou, omdat, mijn jongen, Renault in Billancourt is!"
De dag na 15 augustus was het een heel andere melodie! We werden gewekt door het gegrom van de varkens, wiens gekrijs tegelijkertijd het geblaat van de lammeren, het geloei van de koeien en het nerveuze gerinkel van hun bellen overstemde in dit "bucolisch-kakofonische" concert.
Chasseradès was werkelijk een non-stop feest en de mythische plek van onze eerste jeugdervaringen. De tijd van onze eerste sigaretten, P4 of Disque Bleu met filter, die we stiekem rookten. Om ze te bemachtigen, moesten we ofwel wat zakgeld sparen, ofwel het wisselgeld van de boodschappen "vergeten" terug te geven, maar bovenal moesten we de onderzoekende blik van de tabaksverkoopster trotseren. Na de trap te hebben beklommen die naar haar winkel leidde, duwden we de deur open en het "tring tring" van de bel weerklonk, wat onze schuldige aanwezigheid verraadde. Mevrouw verscheen en wierp ons een achterdochtige blik toe, in het zwart gekleed zoals altijd in haar rijke weduwengewaad, omgeven door de duizenden geuren van blonde en donkere tabak die haar aanwezigheid omhulden.
Voor jullie, vrienden en vriendinnen van weleer die jezelf in deze herinneringen herkennen, was Chasseradès niet het hoogtepunt van jullie adolescentie? Is het niet het heiligdom gebleven waar de verwarring van jullie eerste emoties weer tot leven komt, waar het opnieuw opgebloeide boeket van herinneringen die jeugdgeuren uitademt waarvan het geheugen en de genegenheid de onuitwisbare geur hebben bewaard? Ik ben er zeker van dat ze zich allemaal hun vakanties in de Lozère zullen herinneren, toen elke maand juli het magische moment van hun weerzien in Chasseradès vernieuwde.
D. Ch. Uittreksel uit L’être des étés Chasseradès.