De geschiedenis en oorsprong van het kasteel van Champ
Het kasteel van Champ staat al sinds de 13e eeuw elegant aan de oevers van de rivier de Altier, in het hart van de regio Lozère. Deze voormalige middeleeuwse vesting werd in de 15e eeuw ingrijpend verbouwd tot een comfortabelere en verfijndere landhuis. Het historische kasteel, eigendom van de familie de Borne, onderscheidt zich door zijn massieve vierkante donjon en wachttorens die uitkijken over de terrastuinen. De architectuur biedt een perfecte synthese van militaire verdedigingselementen en de wijdere openingen die kenmerkend zijn voor de periode vóór de Renaissance. Het kasteel, een beschermd historisch monument, is omgeven door een bosrijk park dat het wilde en ongerepte karakter van de omliggende vallei benadrukt. Door de Hugenotenoorlogen en de eeuwen heen is het kasteel een symbool gebleven van de macht van de lokale adel in de regio Gévaudan. Tegenwoordig kunnen bezoekers de uitzonderlijke staat van bewaring van de grijze granieten gevels bewonderen, waarvan de tint verandert afhankelijk van het licht. Dit privélandgoed is een van de best bewaarde juwelen van het erfgoed van Lozère en getuigt van achthonderd jaar onafgebroken menselijke aanwezigheid.
Gelegen op een kleine rotsachtige uitloper, omringd door de rivier de Altier, dicht bij de departementale weg 901, iets voor Altier als je uit Mende komt, is het kasteel van Champ de bewondering van alle passerende toeristen. Het bestaat uit een vrij massief gebouw van drie verdiepingen. Het is bijzonder opmerkelijk door de peperbustorens die de torens bekronen. Een daarvan is voorzien van een loopbrug.
De locatie van het kasteel van Champ is sinds 1942 geclassificeerd. De gevels, daken en het park van het kasteel zijn op 14 april 1965 opgenomen in het aanvullend register van historische monumenten. Het kasteel ligt in het Nationaal Park van de Cevennen.
De oorsprong van het kasteel dateert uit het einde van de 13e eeuw. Men zegt echter dat het is gebouwd op de funderingen van een zeer oude nederzetting.
Documenten rapporteren dat de grond van Altier onverdeeld was tussen de machtige heren van Randon en verschillende jongere leden van de familie d'Altier, die het "castrum" van het dorp deelden. Dit was gelegen op de hoogtes van Grand Altier, waarvan de ruïnes nog steeds zichtbaar zijn. Dit leidde tot veel onenigheid tussen de officieren van Randon, wier heerschappij dominant was, en de andere medeheren. Uiteindelijk besloot een van hen zich terug te trekken en zijn versterkte huis te bouwen op eigen grond langs de rivier, op de huidige locatie van het kasteel van Champ.
Een eerste vermelding van Champ dateert uit 1277, ter gelegenheid van een eerbetoon van de broers Pierre en Gaucelin d'Altier aan de heer van Randon, waarin onder andere de boerderij "del campo" wordt vermeld.
Het is de zoon van Gaucelin, Raymond d'Altier, die de bouw van het nieuwe kasteel op zich neemt, wat gedateerd kan worden tussen 1288 en 1308. In die periode tekende zijn vrouw ook haar laatste wilsbeschikking "al cham" op.
Later, op 20 augustus 1322, ontvangt Raymond d'Altier een schenking van Guillaume de Randon, heer van Luc, in ruil voor de hoge rechtspraak over het onlangs versterkte Champ, en brengt hem daarvoor eerbetoon.
De familie d'Altier zou Champ drie generaties lang in bezit houden, totdat de mannelijke lijn uitstierf met Delphine d'Altier, erfgename van de landgoederen van Champ, Felgère en Serres, twee andere heerlijkheden in Uzège. Delphine trouwde in eerste instantie met haar neef Louis d'Altier, de enige afstammeling van een andere tak van de familie die in het kasteel van Grand Altier was gebleven. Louis d'Altier stierf echter kort daarna kinderloos, waardoor Delphine de erfenis van een nieuw landgoed verkreeg en alle bezittingen van de twee takken van Altier, die sinds de 13e eeuw gescheiden waren, weer verenigde.
Delphine d'Altier trouwde in tweede echt met Armand de Borne, een ridder die behoorde tot het bisdom Le Puy. Dit resulteerde in de oprichting van een nieuw huis van Altier, dat voor een dozijn generaties (tot 1812) stevig gevestigd bleef in Champ.
De opvolgers van Delphine d'Altier droegen aanvankelijk alleen de naam Altier, maar tegen het einde van de 14e eeuw werd de naam Borne verbonden aan de achternaam Altier.
In de 18e eeuw overheerste de vorm Borne d'Altier en werd ook de achternaam Budos toegevoegd, als resultaat van schitterende allianties met de provinciale adel. Bijzonder opmerkelijk is het huwelijk van Jean de Borne d'Altier in 1497 met de oudste dochter van Thibault de Budos, baron van Portes. Dit verbond hen met de Montmorency's en later met de prinsen van Conti. Deze alliantie bood hen uitzicht op een legendarische erfenis voor de bewoners van de Cevennen, voor wie de illusie van het kasteel van Portes altijd een grote aantrekkingskracht heeft gehad.
De latere huwelijken werden aangegaan met meer lokale huizen. We vinden de Yzarn de Castanet, wiens kasteel zich op enkele kilometers van Champ bevindt, de Molette de Morangiès, de d'Albignac, de Bardon du Choizal uit Mende, die hun kasteel op de Causse de Sauveterre aan de d'Altier brachten, en vooral de Malbosc du Miral.
Jean Antoine Hercule de Borne d'Altier, een veertiger zonder kinderen uit twee eerdere huwelijken, besloot in 1743 tot een derde huwelijk met een buurvrouw, Mlle du Miral. Zij was amper 20 jaar oud en werd na de dood van haar jongere broer erfgename van een deel van de bezittingen.
(Het kasteel van Miral ligt ten zuiden van de Mont Lozère, langs de weg die Florac met Pont-de-Montvert verbindt).
Charles Jean-Baptiste Victor de Borne, graaf van Altier en markies van Champ, bestijgt op 9 juli 1794 het schavot. Zijn oudste zoon was reeds geëmigreerd.
Tijdens de Franse Revolutie werden de torens gesloopt en werden de landerijen en het kasteel in 1796 in beslag genomen en als nationaal goed verkocht. In 1812 stierf de laatste afstammeling van de Borne d'Altier zonder nakomelingen, nadat hij het kasteel had teruggekocht van zijn tante, die het zelf van de overheid had gekocht om het voor de familie te behouden. De erfenis kwam terecht bij zijn achterneef, Jules de Chapelain, onderprefect van Marvejols. In de derde generatie van de familie Chapelain had Joseph louter dochters en werd Champ overgedragen aan de families Raguenet de Saint Albin (1905), Gourcy (1919) en vervolgens Varin d'Ainvelle (1928).
In 1981, gezien de omvang, de urgentie en de kosten van de uit te voeren restauratiewerkzaamheden, besloot Madeleine Varin d'Ainvelle om samen met 17 van haar neven en nichten een vastgoedmaatschappij (SCI) op te richten. Het doel was om dit familie- en Lozériens erfgoed te herstellen en levend te houden. Sinds 1985 zijn alle daken van het kasteel en de bijbehorende torens heropgebouwd met leisteen (lauzes) uit Tournel. De renovatie van het dak van de dienstgebouwen van het kasteel in de winter van 2005/2006 markeerde de laatste fase van deze grote renovatiewerkzaamheden. Elk jaar is het kasteel te bezichtigen tijdens de Europese Open Monumentendagen.